“Giá trị của những điều không nhìn thấy”: Khi tài sản vô hình trở thành nền tảng giá trị doanh nghiệp Việt

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình dựa trên tri thức và công nghệ, câu hỏi về bản chất thực sự của giá trị doanh nghiệp ngày càng trở nên cấp thiết. Không còn chỉ nằm ở nhà xưởng, máy móc hay tài sản hữu hình, giá trị ngày nay đang được quyết định bởi những yếu tố “không nhìn thấy” như thương hiệu, dữ liệu, công nghệ, sở hữu trí tuệ và năng lực đổi mới sáng tạo.

Cuốn sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy” của TS. Nguyễn Trung Kiên – Viện trưởng, Viện chiến lược công nghệ và đổi mới sáng tạo (STI) ra đời trong bối cảnh đó, như một công trình nghiên cứu và tổng kết thực tiễn nhằm hệ thống hóa tư duy về tài sản vô hình – yếu tố đang ngày càng đóng vai trò trung tâm trong việc tạo lập giá trị doanh nghiệp hiện đại.

Đáng chú ý, cuốn sách đã chính thức được Cục Bản quyền tác giả – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả (Số 2609/2026/QTG), đồng thời được cấp phép xuất bản theo quy định của pháp luật hiện hành (Quyết định số 370/QĐLK-NXBTrT ngày). Theo nội dung giấy phép, ấn phẩm có quy mô gần 400 trang, số lượng in 5.000 bản, do Nhà xuất bản Tri Thức cấp phép và phát hành .

Việc hoàn thiện đầy đủ hồ sơ pháp lý từ bản quyền đến giấy phép xuất bản cho thấy sự đầu tư bài bản và nghiêm túc của tác giả đối với công trình này – một yếu tố không thường thấy ở nhiều ấn phẩm mang tính học thuật – thực tiễn tại thị trường Việt Nam.

Tài sản vô hình – “phần chìm” quyết định giá trị

Trong nhiều năm qua, các nghiên cứu quốc tế đã chỉ ra rằng hơn 90% giá trị của các tập đoàn lớn trên thế giới đến từ tài sản vô hình. Tuy nhiên, tại Việt Nam, phần lớn doanh nghiệp vẫn đang quản trị theo tư duy truyền thống, tập trung vào tài sản hữu hình mà chưa nhận diện đầy đủ giá trị của các nguồn lực vô hình.

Cuốn sách của TS. Nguyễn Trung Kiên tiếp cận vấn đề này từ góc nhìn liên ngành giữa kinh tế học, tài chính, quản trị doanh nghiệp và sở hữu trí tuệ, qua đó chỉ ra rằng những yếu tố như thương hiệu, dữ liệu, tri thức tổ chức, công nghệ lõi và hệ sinh thái khách hàng mới chính là nền tảng tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Không dừng lại ở việc phân tích, cuốn sách còn xây dựng một hệ thống phương pháp giúp doanh nghiệp “gọi tên – lượng hóa – quản trị – khai thác” các tài sản vô hình, từ đó chuyển hóa chúng thành giá trị tài chính cụ thể trong các hoạt động như gọi vốn, M&A hay định giá doanh nghiệp.

Theo TS. Chử Đức Hoàng, Chánh Văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF), một trong những điểm đột phá của cuốn sách là khả năng thay đổi tư duy quản trị truyền thống. Ông nhận định:

“Cuốn sách đã phá vỡ tư duy kế toán truyền thống để kiến tạo tư duy quản trị tài sản hiện đại, cung cấp ‘bản đồ tài sản vô hình’ giúp doanh nghiệp chuyển hóa tri thức, công nghệ và dữ liệu thành giá trị kinh tế thực sự.”

Ở góc nhìn từ lĩnh vực thương hiệu và chiến lược, Ông Nguyễn Hữu Thái Hoà, nguyên Giám đốc Chiến lược Tập đoàn FPT, cho rằng giá trị vô hình đang trở thành yếu tố định hình vị thế doanh nghiệp trong dài hạn:

“Trong kỷ nguyên mới, thương hiệu, tri thức và dữ liệu không còn là yếu tố hỗ trợ, mà đã trở thành tài sản cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh và giá trị doanh nghiệp.”

Từ lý thuyết đến “bản đồ thực thi” cho doanh nghiệp

Một trong những điểm khác biệt của “Giá trị của những điều không nhìn thấy” là tính ứng dụng cao. Cuốn sách không chỉ dừng lại ở việc mô tả vai trò của tài sản vô hình, mà còn cung cấp các công cụ cụ thể như: Khung nhận diện tài sản vô hình; Phương pháp định giá theo chuẩn quốc tế (Relief-from-Royalty, chiết khấu dòng tiền đa kỳ…) hay cách tích hợp tài sản vô hình vào chiến lược tài chính và chiến lược doanh nghiệp

Những điều này đã giúp cuốn sách trở thành một “cẩm nang chiến lược” cho các CEO, nhà đầu tư và nhà quản lý khi bước vào các quyết định quan trọng liên quan đến tăng trưởng và định giá doanh nghiệp.

Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc hiểu đúng và khai thác hiệu quả tài sản vô hình không chỉ là lợi thế cạnh tranh, mà còn là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào thị trường vốn và chuỗi giá trị toàn cầu.

Dự kiến phát hành toàn quốc và hội thảo chuyên đề

Theo kế hoạch, cuốn sách sẽ chính thức được chuyển tới độc giả trên toàn quốc từ ngày 31/03/2026, đánh dấu bước khởi đầu cho việc lan tỏa tư duy về tài sản vô hình trong cộng đồng doanh nghiệp.

Tiếp đó, dự kiến vào ngày 10/4/2026, một hội thảo chuyên đề với chủ đề: “Xây dựng và tích lũy tài sản vô hình: Lợi thế cạnh tranh bền vững” sẽ được tổ chức, quy tụ các chuyên gia, doanh nhân và nhà quản lý nhằm thảo luận sâu hơn về việc gia tăng giá trị Doanh nghiệp thông qua tài sản vô hình.

Sự kiện này không chỉ được kỳ vọng trở thành diễn đàn trao đổi về một trong những vấn đề chiến lược của doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn tới mà cũng là hoạt động giới thiệu sách tới các độc giả.

Gợi mở một tư duy giá trị mới

Có thể thấy, “Giá trị của những điều không nhìn thấy” không đơn thuần là một cuốn sách chuyên môn về tài chính hay quản trị doanh nghiệp. Đây là một công trình mang tính gợi mở tư duy, giúp doanh nhân nhìn lại cấu trúc giá trị của chính doanh nghiệp mình trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng.

Trong một kỷ nguyên mà những gì không thể nhìn thấy lại chiếm phần lớn giá trị, câu hỏi không còn là “doanh nghiệp sở hữu gì”, mà là: “Doanh nghiệp hiểu và khai thác những gì mình đang sở hữu đến mức nào?”

Và có lẽ, câu trả lời cho câu hỏi đó chính là lý do khiến cuốn sách này trở nên đáng đọc đối với bất kỳ ai đang quan tâm đến việc xây dựng giá trị bền vững cho doanh nghiệp trong tương lai.